FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

De wondere wereld van EVS

Wanneer ik het toneel afstap, een oorkonde en een trofee in de ene hand, bloemen in de andere, dringen zich allerlei gedachten aan me op, maar bovenal is er het warme gevoel van tevredenheid. Achter me raast de spetterende show voort en ik hoor hoe alweer nieuwe laureaten worden voorgesteld aan het joelende publiek. Een publiek dat als geen ander hoort bij een dergelijke, kosmopolitisch aandoende prijsuitreiking: een bonte verzameling jongeren, afkomstig uit een groot aantal Europese landen. Onder de noemer van het Jeugdprogramma gaat een intrigerende wereld schuil, een wereld die ik gedurende de laatste twaalf maanden heb kunnen ontdekken door zelf als vrijwilliger naar het buitenland te trekken, eerst naar Engeland, nadien naar Polen. Deze ceremonie, hier vanavond in de Brusselse Wetstraat, vormt een mooie bekroning aan het einde van een bijzonder jaar. Doorheen de coulissen loop ik terug naar mijn zitplaats, waar ik even de tijd vind om rond te zwerven in de fotogalerij van mijn herinneringen. Om me heen weerklinken het gejuich en het applaus van de geestdriftige toeschouwers, maar hoewel ik geniet van hun overgave, heb ik intussen Brussel reeds verlaten.

Het was februari 2002, toen ik voor het eerst iets vernam over EVS - European Voluntary Service -, een onderdeel van het Europees Jeugdprogramma. De EVS-subsidielijn biedt jonge mensen tussen 18 en 25 jaar de kans om voor een bepaalde termijn - vanaf één maand tot één jaar - in een ander Europees land naar keuze te gaan werken als vrijwilliger. Daarbij worden de verblijfskosten - onderdak en eten - van de jongere betaald en bovendien krijgt hij per maand een heel behoorlijke som zakgeld. In zijn thuisland bereidt de zogenaamde 'zendorganisatie' de vrijwilliger voor op zijn interculturele ervaringen en voorziet bijvoorbeeld in de inrichting van elementaire taallessen. De 'gastorganisatie' zorgt er dan voor in het werkland dat hij zich goed kan integreren in de lokale gemeenschap en staat in voor de administratieve regelingen ter plaatse. VFGJ heeft zich de voorbije jaren ontpopt als de zendorganisatie voor jongeren met een handicap in Vlaanderen en stimuleert hen om de grote uitdaging van een langdurig verblijf in het buitenland te aanvaarden. Toen ik van dit progressieve initiatief hoorde, heb ikzelf niet lang geaarzeld, ook al moest ik daarom mijn studies Vertaler/Tolk Frans - Spaans een jaar onderbreken.

Eerst deed ik een short term-project van drie weken in het Engelse Worcester, nabij de grens met Wales en gelegen in een natuurrijke en heuvelachtige streek. Onze groep die bestond uit maar liefst 60 jongeren uit 12 verschillende landen kreeg de taak om een recreatiecentrum aan te passen voor rolstoelgebruikers. In praktijk kwam dit neer op het aanleggen van goed begaanbare paden en het timmeren van houten stellages om de ruwste stukken in het terrein te overbruggen. Ondanks zijn fysische karakter was het werk niet bijzonder zwaar te noemen, en bovendien dienden we amper 3 à 4 uur per dag te klussen. Gedurende de resterende tijd hoefden we ons evenmin te vervelen, daar er allerlei ontspannende nevenactiviteiten werden georganiseerd. Naast de geregelde Engelse lessen die overigens heel ludiek van toon waren, konden we bijvoorbeeld een dagje kanoën of muurklimmen. Voorts stond er nog een trektocht op het programma in de met groen overdekte heuvels die het recreatiecentrum omsloten.

Daar heb ik enkele mooie vriendschappen opgebouwd, die gelukkig de kortstondigheid van die drie zomerse weken hebben overleefd. Op die manier heb ik in februari mijn Duitse vriend Steffen kunnen opzoeken in het sfeervolle en zonovergoten Dresden, dat toen onder het glazuur van een dun sneeuwlaagje nog meer betovering verkreeg. Enkele weken geleden kreeg ik dan op mijn beurt bezoek van mijn Japanse vriendin Mai, die ik ook toen in Engeland heb ontmoet. Dit jaar studeert ze in Boedapest, waardoor de reis naar België maar een peulenschil leek na haar ontzettend lange vlucht vanuit Tokyo naar Hongarije. Het is werkelijk fascinerend om met zulke mensen, kinderen van een geheel andere cultuur dan de onze, te kunnen praten en om de onderlinge verschillen en overeenkomsten te ontdekken.

In feite heb ik nog steeds niet het grootste hoofdstuk aangesneden, namelijk dat van mijn negen maanden in het Poolse Wroclaw, een grote universiteitsstad in Nedersilezië. Het zou mij te ver voeren en vooral al te veel ruimte in beslag nemen om het ganse avontuur in detail na te vertellen, dus ik zal het bij een onnauwkeurige schets moeten laten. Ik werkte er in een instituut voor kinderen met een visuele beperking, waar ik hoofdzakelijk Engelse conversatielessen heb gegeven. Omdat ik al gauw merkte hoe geïsoleerd de meeste jongeren met een handicap er leven, heb ik mijn actieradius vergroot door met de hulp van vrienden verscheidene, vaak ambitieuze, projecten op poten te zetten. Zo ben ik lezingen gaan geven aan universiteiten en in verenigingen om toekomstige pedagogen vertrouwder te maken met de integratiegedachte. Uiteindelijk kregen al die theoretische beschouwingen gestalte in de geboorte van Równiejsza Szansa, onze organisatie die studenten met een visuele beperking ondersteunt bij hun studies in het reguliere secundair en hoger onderwijs.

Wat ik aan praktische kennis heb vergaard op die enkele maanden tijd, is moeilijk in kaart te brengen. Plots word je daar geconfronteerd met een bepaalde, concrete situatie waarvan je het beste moet zien te maken, en het komt je voor alsof alle theorie definitief over boord is gezet. Toch inspireert niet uitsluitend het zogenaamde 'professionele' aspect, daar een langdurig verblijf in het buitenland nog veel meer te bieden heeft. Ik kon er de Poolse cultuur leren kennen, die ondanks sterk westerse en vervlakkende invloeden zijn Oost-Europese eigenheid niet heeft verloren. Zelfs in de grote steden heersen nog een heleboel oude tradities, vaak verweven met het diepgewortelde katholicisme, die eveneens door mijn generatie worden voortgezet. Verder heb ik het geluk gehad om veel tijd in een bevriend Pools gezin te kunnen doorbrengen, waar ik het land als het ware van binnenuit begon te appreciëren. Ach, ik moet de woordenstroom die al deze herinneringen in me losmaken, noodgedwongen indammen, maar kort samengevat komt het hierop neer dat ik alle jongeren zou aanraden gauw een EVS-project te zoeken en hun koffers te pakken.

Vanavond zijn afgevaardigden van VFGJ en ikzelf uitgenodigd op deze prijsuitreiking van de Europese Commissie, omdat het Engelse project genomineerd is voor een speciale award. Dat precies dit project uit de honderden andere werd gekozen, toont al aan hoeveel waardering er bestaat voor hetgeen we hebben gerealiseerd,; dat wordt later nog eens dikker in de verf gezet, wanneer blijkt dat we de prijs in de EVS-categorie wel degelijk hebben gewonnen. Het mooie slot van een leerrijke periode.

Door: Piet

DDit artikel behoort tot het land Polen, met de trein bereikbaar vanuit het Station.

Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.

Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.

Vraag de weg in het Tourist Office.