FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

Cuba

Enkele maanden voor Fidel Castro officieel de macht overdroeg aan zijn broer Raúl namen we het vliegtuig naar Cuba. We reisden dwars over het eiland, van Havana via Pinar del Rio, Cienfuegos en Trinidad naar Santiago de Cuba in de zuidoosthoek van het eiland. We lieten ons niet alleen meevoeren door onze touringcar van Chinese makelij, ook de boeken die we in en over het Caraïbische "Oostblokland" lazen richtte onze blik. De onderstaande reisimpressies annex literatuurbelevenissen vormen daar de weerslag van.

Schrijven voor het vaderland. In gesprek met cubaanse dichters (1): José Martí

Onderweg van Trinidad naar de oostelijke stad Santiago, het eindpunt van onze rondreis, doen we het plaatsje Sancti Spiritus aan. Nu ik dit neerschrijf valt het me des te sterker op - als je ze zo op een rijtje ziet - hoeveel christelijke mythologie deze drie toponiemen met zich meetorsen: behalve de drie-eenheid en de Heilige Geest is ook Sint-Jacob de Morendoder (Santiago Matamoros) van de partij, de 'koene' strijder die op zijn witte ros de Arabieren bevocht - was hij een moslim geweest, dan hadden we hem tegenwoordig een terrorist of een jihadi genoemd. Deze Spaanse en Latijnse plaatsnamen vertellen een oud verhaal over onderdrukking, over het culturele geweld dat in het benoemen van het andere of het onbekende schuilt, maar misschien zeggen ze nog wel meer over de angsten en verlangens van de eerste kolonisten. Lees verder in Schrijven voor het vaderland. In gesprek met Cubaanse dichters (1): José Martí.

Ernest Hemingway en De oude man en de zee

Op een idyllische heuvel, begroeid met weelderige beplanting, staat even buiten Havana het landhuis Finca Vigía dat Ernest Hemingway tussen 1939 en 1960 bewoonde. Zijn meubels, 9.000 boeken en andere snuisterijen staan er nog steeds zo bij als hij ze destijds, toen hij even na de Cubaanse revolutie in 1959 zijn geliefde eiland verliet om toch maar naar de VS terug te keren (waar hij in 1961 zelfmoord pleegde), had achtergelaten. Lees verder over Ernest Hemingway en De oude man en de zee.

De straten van Havana

De straten van Havana was één van de boeken die ik uitlas in de touringcar waarmee onze groep Cuba van het noordwesten tot het zuidoosten doorkruiste. Al hobbelend over de versleten wegen uit de Sovjettijd wisselde ik het uitzicht op palmbomen en suikerrietvelden af met de stem van de reisjournaliste Zoë Brân. Met haar gezelschap kreeg ik het gevoel een dubbele reis te maken. Mijn eigen, fysieke bezoek aan Cuba gecombineerd met de neergeschreven impressies van die van haar. Lees verder over De straten van Havana.

Cubaanse nachten

Via de Malecón, Havana's uitgestrekte zeeboulevard waar af en toe een hoge golf over de afscheidingsmuur slaat en de door het zout aangevreten gebouwen aan de overzijde van de weg vertellen over nog driestere uitspattingen van de Oceaan, bereiken we al spoedig de residentiële wijk Miramar. Tot eind jaren vijftig behoorden de meeste 'optrekjes' - veelal ware stadspaleizen - in deze buurt toe aan gefortuneerde Amerikanen en Cubaanse suikermagnaten, maar tegenwoordig doen ze voornamelijk dienst als ambassade of consulaat. Lees verder over Cubaanse nachten.

Aan een perron staat een witte trein met rode, geopende deuren. Het bevindt zich in een grote, hoge hal waarvan je de overkoepeling van rode, stalen balken kunt zien. Je kijkt tegen een lichte, sierlijke en door de zon beschenen achtergevel aan.

Je bevindt je momenteel in Cuba, een van de reisbestemmingen die te bereiken is vanuit het Station.

Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.

Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.

Vraag de weg in het Tourist Office.