FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

Leescafé

Dit is de plek in FILOGOPOLIS waar je de meeste leesliefhebbers kunt ontmoeten. In deze gezellige kroeg praat iedereen over zijn of haar favoriete boeken. Het voordeel van een virtueel café is, dat de stemmen niet vervliegen, maar altijd aan de wanden en het plafond blijven hangen. Je kunt hieronder alles lezen wat in deze ruimte al eens gezegd is. Helaas is het momenteel niet mogelijk om zelf een boek aan te raden. We moeten het formulie namelijk tijdelijk verwijderen wegens spamoverlast.

Overzicht besproken boeken

Biegel, Paul - De tuinen van Dorr
Dahl, Roald - De GVR
Dorrestein, Renate - Het geheim van de schrijver
Eggels, Elle - Het huis van de zeven zusters
Foer, Jonathan Safran - Alles is verlicht
Kafka, Franz - De gedaanteverwisseling
Koelemeijer, Judith - Het zwijgen van Maria Zachea
Levi, Primo - Is dit een mens?
Loo, Tessa de - De tweeling
Loo, Tessa de - De zoon uit Spanje
Marai, Sandor - Gloed
Rilke, Rainer Maria - Brieven aan Merline
Simpson, Joe - Over de rand
Stoffels, Karlijn - Mosje en Reizele
Svevo, Italo - Bekentenissen van Zeno
Thor, Annika - Een eiland in zee
Uris, Leon - Exodus

De tuinen van Dorr

Geschreven door Paul Biegel

Dit boek, geschreven door één van de belangrijkste kinderboekenschrijvers van Nederland, vind ik geweldig. Het gaat over de strijd tussen goed en kwaad, vriendschap, liefde, jaloezie, ijdelheid, hebzucht en moed.
Mijnewel, een prinses houdt van Jouweniet. Maar dat kan niet, want Jouweniet is een tuinmansjongen. Jouweniet verandert in een zaadje door de macht van de tovenares Sirdis die de koning heeft verleid. Jarrik, een goede edele man, die voor iedereen een wijsje kan tokkelen op zijn luit, weet waat Mijnewel de korrel moet zaaien om Jouweniet weer tot leven te wekken. In de tuinen van de dode stad Dorr. Daar ontmoet ze allerlei grappige mensen. Ze hoort de verhalen van Jo en Jojo, ontmoet de blinde tovenaar Aljassus, de ijdele Eipse en de vadzige Glop. En als het eindelijk zo ver is, moet er nog een strijd worden gestreden.
Het boek staat bol van prachtige zinnen ('Zijn ogen leken glazen knikkers, een beetje gelig en Dwergelief was bang dat ze van zijn wangen af zouden rollen'), karakteristieke mensen, (de gezusters Jo en Jojo, Vrouw Vaatdoek, Jarrik en Meneer Dil)heksentaal, versjes waar je zin hebt om mee te zingen en veel humor.
Biegel heeft zo'n zestig boeken op zijn naam staan, en die worden internationaal gelezen. De mooiste vond ik; De Tuinen van Dorr, De kleine kapitein, Het sleutelkruid en De Rode prinses.
Maar ik laat je vrij om je eigen keuze te maken. Welke keuze dat ook is, ik beloof dat je er van zult genieten.

De GVR

Geschreven door Roald Dahl

Dit kinderboek, geschreven door de Engelse meester in verhalen vertellen, Roald Dahl, is lekker leesbaar, staat vol mooie zinnen, is grappig en ontroerend, en is leuk om voor te lezen en om zelf te lezen.
Het gaat over een weesmeisje, Sofie, wat door een reus mee wordt gevoerd in een andere wereld. Toch lijkt die wereld van de reuzen ook wel een beetje op hare. Vooral de Grote Vriendelijke Reus lijkt op haar. Hij heeft ook verder niemand in de wereld, is slim en geestig.
Sofie leert ook andere reuzen kennen, namelijk de Vleeslapeter, de Kinderkauwer, de Bottekraker, de Mensenmepper, de Meisjesstamper, de Schrokschanzer, de Bloedbottelaar, de Slagersjongen en de Vleeshakker. Wat ze over hen te weten komt, vindt ze zo schokkend, dat ze het tegen de Koningin gaat vertellen. Sofie en de GVR bedenken een plan, waardoor alle kinderen in de wereld, weer veilig in hun bed kunnen liggen.
Het boek, zoals zo veel boeken van Dahl, is bekroond met en Zilveren Griffel.
Lees ook deze andere boeken van Dahl; De fantastische Meneer Vos, Sjakie en de Chocoladefabriek, Daantje de wereldkampioen, De griezels, De reuzenperzik, Matilda en Het wonderlijke verhaal van Hendrik Meier. (Dan begrijp je waarom hij de Zilveren Griffels in de wacht heeft gesleept)
En als je meer over de schrijver wilt weten, (zijn leven is ook al een verhaal op zich)kijk dan op roalddahl.com
Veel plezier ermee Karlijn! (en alle andere lezers, die graag boeken lezen, die eigenlijk voor kinderen bedoeld zijn, maar die door net zoveel volwassenen gelezen worden, om het simpele feit, dat ze zo leuk zijn!)

Het geheim van de schrijver

Geschreven door Renate Dorrestein

Een boek voor lezers en voor schrijvers! (in spe)
Dorrestein laat de wereld van de schrijver zien (zichzelf!) en doet dit op een vreselijk aanstekelijke manier. Ze vertelt waarom schrijven en lezen zo leuk is. Daarbij haalt ze erg veel boeken en andere auteurs aan. Op de achterflap van het boek staan haar treffende woorden: De werkelijke hoofdpersoon van dit boek is 'het verhaal', ofwel het verzinsel dat op betoverende wijze werkelijkheid wordt zodra het goed op papier komt. Een prominente bijrol wordt vervuld door mijn levenslange liefde voor dit fenomeen. Die passie hoop ik over te dragen. Dat had ze bij mij toch al gedaan door haar andere werken, maar dit vuurtje stookt het nog harder aan. Ik hoop het vuurtje weer door te geven aan anderen... Veel lees- en schrijfplezier.

Het huis van de zeven zusters

Geschreven door Elle Eggels

Ik citeer de achterkant, die spreekt boekdelen; Limburg in de jaren veertig en vijftig: een zevental verweesde zusters runnen een bakkerij. Matha, de oudste, heeft een dochtertje overgehouden aan haar mislukte huwelijk met Sebastian en zorgt voor haar zes jongere zusters, die allen heimelijk verliefd waren op Sebastian. Naarmate ze ouder worden gaan ze stuk voor stuk op zoek naar een eigen liefde, om vervolgens naar de bakkerij terug te keren. De mannen, blijken allen niet de ware te zijn.
Dit is Eggels debuut, en werd meteen succesvol. Het is al wat ouder (1998), maar dat mag de pret niet drukken. Het verhaal knettert en schittert en heeft sprankelend taalgebruik volgens Hervormd Nederland. Dan tovert er toch zeker ook wel een glimlach op jou gezicht Karlijn? Veel plezier ermee.

Alles is verlicht

Geschreven door Jonathan Safran Foer

Het is een prachtig boek over de zoektocht van een jonge Amerikaan, naar het verleden van zijn familie in Oekraine. En daarnaast gaat het over schrijven, vriendschap, liefde, het leven, de geschiedenis, de loop van de dingen.

De gedaanteverwisseling

Geschreven door Franz Kafka

De openingszin van dit beroemde verhaal van Kafka behoort tot de bekendste zin uit de wereldliteratuur. ‘Toen Gregor Samsa op een ochtend ontwaakte uit onrustige dromen, ontdekte hij dat hij in bed was veranderd in een reusachtig eng beest’. Ook ik kon het boek, na die zin in me opgenomen te hebben, niet meer wegleggen, en heb het boek in één ruk uitgelezen. Gregor is een braaf mannetje, type wat nooit uitgaat, altijd verdiept in een krant of een spoorboekje, en nog nooit één dag verzuimd in zijn arbeidzame leven. Des te zieliger is het dat juist hij, door zijn gedaanteverwisseling, vervreemd van zijn collega’s en ten slotte zijn familie. Hij hoort precies wat zij zeggen, maar is zelf niet meer in staat een normaal geluid te produceren. Op een moment, als er iets vreselijks gebeurt, wil ook zijn dierbare zusje niets meer met hem te maken hebben, wat hem de das om doet, want hij wilde ooit haar wens in vervulling laten gaan, namelijk haar muziekopleiding betalen. Wat volgt is een droevig einde. De Tjechisch – Joodse schrijver Kafka heeft dit geweldig goed en met lange evenwichtige zinnen beschreven. Bij dierbaren onder één dak wonen, maar die je behandelen als een stuk vuil, die jou niet meer begrijpen, die je liever zien gaan dan komen, dat moet vreselijk voelen. Op een gegeven moment wil je gewoon door de kamer schreeuwen: ‘Hij is ook maar een mens hoor!’. Maar waarom hij dat juist niet meer is, dat is de vraag die rest.

Het zwijgen van Maria Zachea

Geschreven door Judith Koelemeijer

Een boek over familie en geschiedenis trekt altijd aan. Waarom? Iedereen heeft familie en iedereen heeft een geschiedenis.
Een oude moeder, die twaalf kinderen op aarde heeft gebracht, heeft een hersenbloeding gehad en sindsdien trekt ze haar mond niet meer open. Ze wordt verzorgd volgens een schema waar alle kinderen deel uit maken. De leeftijd van de oudste is bijna twintig jaar meer dan de jongste. Ze hebben dus een heel andere jeugd gehad (de jaren vijftig en zestig spelen in het boek een belangrijke rol). Daardoor hebben ze ieder ook een heel andere kijk op de wereld. En als het slechter gaat met moeder, dan zijn er ook verschillende antwoorden en oplossingen.
Het mooie van dit boek is dat het vijfde kind de vader van de schrijfster is. Na dit boek hoop je alleen nog dat er méér volgt van deze Koelemijer.

Is dit een mens?

Geschreven door Primo Levi

Op 24- jarige leeftijd kwam Primo Levi, een joodse chemicus uit Italie, aan in Buna - Monowitz, een kamp nabij Auschwitz. Hij overleefde het en schreef op zijn 26e dit verhaal. Het boek voelt als een koude douche die af en toe een warm druppeltje geeft. Koud, omdat de meeste mensen geen mensen meer zijn, en warm omdat er ook nog af en toe een mens tussen de niet - mensen leeft. Levi onderwerpt alle mensen aan een onderzoek. Wie zijn wij en wat doen we in extreme omstandigheden? In zijn voorwoord zegt hij al: 'Het is niet geschreven om nieuwe beschuldigingen aan te voeren; eerder kan het als materiaal dienen om enkele eigenschappen van de mens eens rustig over na te denken. Of je dat rustig kan doen na dit boek betwijfel ik. Maar dát je nadenkt, dat is zeker! In dit jaar, 2005, geeft dit boek nog een extra gedachte mee; 60 jaar bevrijding en wreedheden die toch weer opnieuw in de wereld gebeuren.
Levi pleegde in 1987 (hij was 67) zelfmoord. Toen ik dat las (met een weemoedig gevoel) dacht ik aan een treffende zin uit het boek: '..tot het op een dag
geen zin meer zal hebben te zeggen: morgen'.

De tweeling

Geschreven door Tessa de Loo

Twee bejaarde zussen ontmoeten elkaar in een kuuroord in Spa. Beiden opgegroeid in Keulen, maar door ongelukkige omstandigheden ongeveer 70 jaar van elkaar gescheiden. Lotte woonde Nederland terwijl de andere, Anna, in Duitsland ging wonen. Lotte heeft veel verwijten voor Anna, die immers in een land woonde waar Hitler begon met zijn terreur. Dat Anna, een 'gewone' Duitse ook een vreselijk leven heeft gehad, en onschuldig is, wil Lotte niet zo weten. Elke dag eten, drinken en kuren ze samen. De verhalen van beide vrouwen komen los. Telkens als het verhaal zijn top bereikt heeft, stopt de verteller weer even. Dan drinken ze weer ergens een kopje koffie, en begint de ander weer. Zo word je heen en weer geslingerd tussen twee ontroerende levens tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Het verhaal laat je nadenken over gewone Duitsers in de tijd van de oorlog. De Loo vertelt er een heleboel informatie bij over bijvoorbeeld het dorpje Spa en de oorlog. Dat ze liefde heeft voor verschillende talen blijkt wel uit de vele zinnen die het boek heeft in het Frans en het Duits.
Het boek werd voor het eerst uitgegeven in 1993, en in 1994 won het de Nederlandse Publieksprijs. Sinsdien zijn er meer dan 600.000 exemplaren over de toonbank gegaan. Tessa de Loo heeft nog veel meer boeken geschreven. Dat is nu het volgende wat ik ga lezen. Want ze schrijft zó mooi, zó ontroerend, zó treffend, dat ik niet rust voordat ik haar hele collectie op mijn boekenplank heb staan. Een topper in de Nederlandse literatuur. Haar werken zijn trouwens verschenen in verschillende landen, waaronder Duitsland, Engeland, Australie, en de Verenigde Staten.
Dat het nog niet op de site staat verbaast me eigenlijk! Een echte aanrader voor je Karlijn. Als je geen tijd hebt om de bijna 500 pagina's te lezen kun je altijd nog de film gaan kijken. Het is namelijk verfilmd. Door wie, en wanneer, dat weet ik even niet.

De zoon uit Spanje

Geschreven door Tessa de Loo

Niet zo mooi als De tweeling, maar zeker wel de moeite waard om te lezen. Het gaat over een jongen, Bardo, die door zijn vader ooit uit huis is gestuurd, en nu terugkomt. De vader is ernstig ziek, en zijn overige kinderen vonden het een mooi cadeau voor zijn laatste verjaardag om de 'verloren zoon' terug te halen. Het zuidelijke temperament van Bardo botst met de Nederlandse nuchterheid van de andere kinderen. Ook zijn er in het verleden een aantal dingen gebeurd die wederom voor spanning zorgen. En dan vraagt vader of er iemand voor hem wil zorgen in de laatste dagen.
Een prettig leesbaar en luchtig boek voor een zonnige zomeravond.

Gloed

Geschreven door Sandor Marai

Na de dood van deze Hongaarse schrijver werd zijn werk pas gewaardeerd. Gloed werd daarbij de sleutel. Daarna werd Europa nieuwsgierig en werden in een rap tempo zijn volgende romans vertaald. Het verhaal gaat over twee mannen en een vrouw. De twee mannen, Henrik en Konrad zijn in hun jeugd dikke vrienden geweest, ondanks hun verschillende achtergrond en afkomst. Op een dag verdwijnt Konrad plotseling uit het leven van Henrik en diens pas getrouwde vrouw, de mooie Krizstina. Na 41 jaar komt hij terug en wil Henrik de waarheid weten. Wat volgt is een lang gesprek, een duel zonder wapens, maar wat veel wreder is, zoals we lezen op de binnenflap. Een buitengewoon spannend, maar ook ontroerend boek. Of volgens Standaard der Letteren; Een onvergetelijke literiare creatie. Of het Noordhollands Dagblad; Een onvermoed meesterwerk. En dat is het: Een meesterwerk wat een mooi plaatsje moet krijgen in ieders boekenkast.

Brieven aan Merline

Geschreven door Rainer Maria Rilke

Rainer Maria Rilke, de dichter, idool van vele generaties en de meest geheimzinnige levende kunstenaar van zijn tijd, zonder huis, zonder vaste verblijfplaats. Hij was de laatste grote brievenschrijver van de Europese literatuur.
In dit boekje zijn de brieven gebundeld aan een van die vrouwen die het firmament van Rilke's bestaan als een meteoor verlichtten.
Erg mooi geschreven, ontroerend en wijs.
Rilke is een van de schrijvers die ik kan blijven lezen omdat de inhoud van het werk me nooit gedateerd aandoet. Lees ook Brieven aan een jonge dichter en de dichtbundel Het getijdenboek van Rilke..

Over de rand

Geschreven door Joe Simpson

Relaas van twee Engelse klimmers in Zuid-Amerika. De auteur wordt door zijn maat voor dood achtergelaten in een kloof. Het boek is niet louter een expeditieverslag, de doodstrijd en de bijhorende gevoelens van beide mannen worden heel treffend beschreven. Zoals altijd: inleiding en epiloog niet overslaan.

Mosje en Reizele

Geschreven door Karlijn Stoffels

Janusz Korczak, een Pools – Joodse arts, is over de hele wereld bekend als pedagoog, kinderboekenschrijver, en directeur van een weeshuis. Hij werd op 6 augustus 1942 met de 200 kinderen uit het weeshuis weggevoerd naar het vernietigingskamp Treblinka. Karlijn Stoffels heeft een prachtig boekje geschreven over het leven in dat weeshuis voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. We volgen twee verhaallijnen, één van de oude Mosje in Tel Aviv, en een Mosje toen hij nog een ventje van dertien was en in het tehuis van de dokter terecht komt. Mosje, een wees, ontmoet daar het meisje met de lange vlecht, Reizele. Voordat het hele tehuis zal verhuizen naar het ghetto, gaat Mosje als koerier werken en ontsnapt zo aan de dood. In 1995 is er een bijeenkomst in Tel Aviv voor de overlevenden van het tehuis. Mosje gaat er zonder verwachtingen heen, maar zal niet meer hetzelfde zijn als hij terugkeert. Een ontroerend jeugdboek over de liefde van twee opgroeiende Joodse kinderen in Warschau, en over de moed van de Oude Dokter die zijn leven gaf voor anderen en wiens denkbeelden nog steeds van invloed zijn. Kijk ook op www.korczak.nl voor meer informatie over de ‘Stary Doktor’en klik op www.karlijnstoffels.com voor het leven en werk van de auteur.

Bekentenissen van Zeno

Geschreven door Italo Svevo

Ten eerste is de vorm van het boek prachtig en interessant. Het boek is begin twintigste eeuw geschreven (in Italië), toen de psychoanalyse door Freud werd geďntroduceerd. Dit zie je duidelijk terug in Svevo´s boek.
Zeno is een verslaafde roker en worstelt dagelijks met veel dingen. Zeno komt in aanraking met een zekere psychoanalyst die hem adviseert alles wat hij zich herinnert, van jongs af aan, op te schrijven. Pas dan zouden de dingen helder worden. Vanaf dat moment begint het boek pas echt, en lees je als het ware mee met elk nieuw geschreven woord tot dat alles - zijn herinneringen, emoties en ervaringen op papier staan. En dat is waanzinnig om te lezen, hij schrijft zo mooi, beeldspraak dat zo origineel is en elk geschreven herinnering compleet maakt. Dit is zo bijzonder omdat taal eigenlijk heel beperkt is en in wezen geen betekenis heeft. Gedachtes zitten in je hoofd en worden daar tevens gemaakt, taal is alleen maar een middel om zo dicht mogelijk in de buurt te komen van wat er in het hoofd bedoeld wordt. Svevo slaagt hier in, in het bijzonder door de beeldspraak. Daardoor krijgt het geschreven woord echt betekenis, en kun je wat beweerd wordt je beter voorstellen.
Het was voor mij een avontuur om Svevo te lezen, en ik raad je het dus echt aan!

Een eiland in zee

Geschreven door Annika Thor

'Een eiland in zee', beschrijft het verhaal van de joodse zusjes Steffi en Nelli die door hun ouders weggestuurd zijn uit Wenen, omdat de nazi's het de joden steeds moeilijker maken. Steffi en Nelli komen terecht op een Zweeds eiland. Steffi komt bij een oude bromtante in huis, namelijk Martha, terwijl Nelli het beter treft bij een warm gezinnetje. Met Nelli gaat het dan ook heel wat beter, ze leert snel de nieuwe taal en maakt vriendinnen en vergeet langzaam maar zeker het 'thuis'.
Dan breekt in Oostenrijk de oorlog uit en stellen de zusjes zich de vraag of ze hun ouders ooit weer zullen zien.
Na dit boek, waar de Zweedse schrijfster de prestigieuze Deutsche Jugend Lietratur Preis won, heeft ze nog 3 vervolgdelen geschreven; De lelievijver, De donkere diepte en Op open water, die iedereen zal lezen na dit boekje. Want gaandeweg, ga je een beetje van Steffi en Nelli houden.

Exodus

Geschreven door Leon Uris

Boeken die iets zeggen over geschiedenis, en dat verpakken in een mooi verhaal. Dat vind ik knap.
Het boek behandelt de geschiedenis van Israel in een mooi verhaal. Nadat ik het boek uithad, ging ik de gebeurtenissen in Israel die nu gebeuren beter begrijpen. Ook wilde ik alles weten over Israel. Dit boek daagt je uit tot nadenken en verder onderzoek. Exodus" vertelt de geschiedenis van de Europese joden vanaf het eind van de negentiende eeuw tot de stichting van Israël. De roman was genoemd naar het schip de Exodus, dat in 1947 met 4500 immigranten in Palestina aankwam, maar door de Britten niet tot de haven werd toegelaten. Het boek werd verfilmd door Otto Preminger met Paul Newman in de hoofdrol. Ik heb de film zelf niet gezien, maar heb gehoord dat ie lang niet zo mooi is als het boek.Leon Uris werd in augustus 1924 geboren in Baltimore, Maryland, als zoon van Poolse immigranten.
Hij heeft nog veel meer boeken gelezen, maar dit boek is volgens velen de mooiste. Ik zelf kan hier nog geen oordeel over vellen, omdat mijn eerste 'uris boek'is.
Karlijn, ik ken je niet, maar ik hoop dat je er net zoveel plezier aan zal beleven als dat ik beleefde.
Ik lees het wel weer op je site!

Foto: Over een grasveld met een bloembedje en een overhangende boom waarvan je de schaduw op de grond kunt zien, kijk je op een klein plein waarrond heel oude, met name witte, smalle en lage huisjes staan. Op een aan de rechterkant zie je, vrij klein, iemand een boek lezen.

Je staat nu aan de bar van het Leescafé dat een mooie ligging heeft Literaplein.

Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.

Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.

Vraag de weg in het Tourist Office.