FILOGOPOLIS
Afdeling Literatuur- en tekstkritiek
Overzicht literatuur- en tekstkritische boeken
Bolter, Jay David - Lo spazio dello scrivere impressie
Borges, Jorge Luis - De cultus van het boek en andere essays impressie
Brems, Hugo - Altijd weer vogels die nesten beginnen artikel
Deel e.a. (red.), Tom van - Kijk op kritiek impressie + recensie
Korsten, F.W. - Lessen in literatuur impressie
Lo spazio dello scrivere
Geschreven door Jay David Bolter
De computer als writing space is niet zomaar een verbetering van drukpers of typemachine, maar het biedt belangrijke nieuwe mogelijkheden voor schrijvers
en Bolter zet deze hier uiteen. Misschien klinkt dit op zich niet zo spectaculair, want je kunt het ook op zoveel internetsites vinden, maar het boeiende
aan dit boek is juist dat de nieuwste ontwikkelingen in een heel brede context geplaatst worden: die van de geschiedenis van de cultuur, technieken en
filosofie van het schrijven. Hierbij gaat het trouwens om zowel wetenschappelijke teksten en encyclopedieën als om literatuur. Auteurs van hypertextliteratuur
zoals Michael Joyce zouden, zo lezen we tussen de regels door, wel eens wat serieuzer mogen worden genomen door de kritiek. Hij plaatst deze stroming binnen
het avant-gardisme dat al sinds de eerste helft van de twintigste eeuw de logica van het gedrukte boek onder handen neemt. Hypertextliteratuur zou hiervan
de meest duidelijke vorm zijn.
Andere delen van het boek zijn veel minder literair gericht, maar spreken bijvoorbeeld over de rol van afbeeldingen bij het geschrevene of over het verband
dat de visie op hoe onze geest in elkaar zit met de gewoontes en technieken van het schrijven in een bepaalde tijd heeft. Er worden in elk geval veel verschillende
onderwerpen aangesneden en allerlei zijpaden ingeslagen zodat het schrijven van alle kanten - en toch diepgaand genoeg - belicht wordt en het beeld dat je krijgt erg ruim wordt gemaakt.
Verschenen in:
De impressie is geschreven door: Karlijn
Boek gelezen: in juni 2005.
Omhoog naar het overzicht van de boeken op deze plank
De cultus van het boek en andere essays
Geschreven door Jorge Luis Borges
De cultus van het boek is slechts één van de vele essays uit deze bundel, die voor een groot deel overigens wel om literatuur draait. Verschillende auteurs
worden 'onderzocht' (in het Spaans heet de bundel ook Otras inquisiciones), zoals Quevedo, Hawthorne en Oscar Wilde, terwijl het in het titelessay zelf
meer om het lezen als actitiveit in het algemeen gaat, en in een ander essay weer om de vraag wat een klassiek boek, een benoeming waarmee we graag strooien,
nu precies is. Maar ook andere thema's komen aan bod, zoals theologie en met name filosofie. Ik merkte het in de boekimpressie van De zahir ook al op: je kunt er bij Borges niet omheen dat hij massaal veel boeken heeft verslonden en in een complete bibliowereld leefde. Ook als het om existentiële vragen gaat, mag je als lezer weer slurpen van al zijn opgedane kennis. Zo ook in "De nieuwe weerlegging van de tijd", het laatste en meest uitvoerige essay, waarin je een intrigerend college voorgeschoteld krijgt dat je logische beeld van tijd als continuüm danig doet wankelen.
Verschenen in:
De impressie is geschreven door: Karlijn
Boek uitgelezen: op 21 juli 2005.
Omhoog naar het overzicht van de boeken op deze plank
Altijd weer vogels die nesten beginnen
Geschreven door Hugo Brems
Lees het artikel over Altijd weer vogels die nesten beginnen van Hugo Brems
Verschenen in:
Het artikel is geschreven door: Karlijn
Omhoog naar het overzicht van de boeken op deze plank
Kijk op kritiek
Geschreven door Tom van Deel e.a. (red.)
Voor de doorgewinterde literatuurcriticus of hij die er ambities voor koestert: dit is het handboek bij uitstek. Het bevat vijfentwintig essays, geschreven door allemaal verschillende personen uit de letterkunde-wereld, die zo dus ieder ook hun eigen specialisaties hebben en daarmee het onderwerp op een compleet eigen manier belichten. Wat komt er zoal aan bod? Allereerst wordt er een groot deel besteed aan critici uit het verleden, zowel uit Nederland (Huet, Van Deyssel, ...) als uit het buitenland (Sainte-Beuve, Randall Jarell): ze worden getypeerd en ze krijgen een plaats in de historische en maatschappelijke context. In andere essays wordt er juist op een bepaald boek (Villa des roses van Willem Elsschot, bijvoorbeeld) of genre (kinderboeken) gecentreerd, waarbij dan de vraag wordt gesteld hoe er op dat boek (of dat genre) gereageerd wordt in de vele recensies. Sommige stukken hebben een veel theoretischere invalshoek, terwijl andere veel sterker op persoonlijke ideeën en smaken zijn gericht. Een leuk essay op dat gebied is dat over scheldkannonades in de literaire kritiek, die je zowel in de negentiende eeuw als vandaag (Ilja Leonard Pfeiffer is een deskundige op dit vlak) in alle hevigheid ziet losbarsten. Al met al is het een heel gevarieerde bundel, zowel op het gebied van thematiek, invalshoek en schrijfstijl (de één schrijft veel academischer, houteriger en gekunstelder dan de ander); een weelderige, maar volle en complete blik op de wereld van de kritiek.
Verschenen in:
De impressie is geschreven door: Karlijn
Boek gelezen: september 2005
Lees ook de recensie: Iedereen telt mee in de geschiedenis van de literatuurkritiek
Omhoog naar het overzicht van de boeken op deze plank
Lessen in literatuur
Geschreven door F.W. Korsten
Terwijl de ene lezer alleen naar een roman grijpt om zijn gedachten even te verzetten, schrijft de ander er een wetenschappelijke analyse van. En je hebt ook nog alle types die daartussenin zweven, die zich wel degelijk hevig voor literatuur interesseren maar van wie het het vakgebied niet is. Voor die mensen is F.W. Korstens Lessen in literatuur een mooie aanwinst in hun bibliotheek.
Hoe zijn de Tenach, de Bijbel en de Koran ontstaan? In welke culturele context schreef Cervantes zijn Don Quichot? In hoeverre was Dante beïnvloed door de klassieken? Hoe verhoudt het postmodernisme zich tot het modernisme? Wat zijn de Canterbury Tales ook alweer? Wie bij dit soort vragen zijn enthousiasme voelt opborrelen kan Korstens werk met een gerust hart openslaan.
De Leidse docent literatuurwetenschap wilde met dit boek zijn studenten vanuit een supranationaal perspectief een heldere inleiding bieden op zijn vakgebied, en daar is hij wonderwel in geslaagd want zelfs niet-studenten krijgt hij geboeid. Lessen in literatuur blijkt behalve een degelijk en gestructureerd boekwerk, namelijk ook op een aansprekende, haast geanimeerde toon te zijn geschreven waardoor het prettig leesbaar – geenszins academisch van toon – blijft. De geïnteresseerde leek mag hierbij zijn hart ophalen met een flinke dosis cultuurhistorische kennis, zonder daarbij overdonderd te worden door wetenschappelijke theorieën en benaderingswijzen (die krijgen steeds een eigen ruimte in aparte secties), en kan die ophangen aan de praktische kapstokjes die Korsten hem aanreikt.
Verschenen in:
De impressie is geschreven door: Karlijn
Reageren op besproken boeken? Dat kan via de Bibliobus
Je staat nu in een van de leeszalen van de Bibliotheek die gevestigd is op het Literaplein.
Je kunt terugwandelen naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS, of vraag de weg in het Tourist Office.
Vanaf deze bibliotheekafdeling is er een directe doorgang naar het Filosofiepark.
Copyright © FILOGOPOLIS