FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

Afdeling Antieke beschavingen

Overzicht literatuur uit de klassieke oudheid

Homèros, - Odysseia impressie

Overzicht boeken over de klassieke oudheid

Harris, Robert - Pompeii impressie

Odysseia

Geschreven door Homèros

Op het eiland Ithaka waar de slimme Odysseus, zoon van Laërtes, koning is, heerst grote wanorde. Odysseus die twintig jaar tevoren samen met de andere Argeiers, de Griekse vorsten, scheepging om ten strijde te trekken tegen de stad van koning Priamos, Troje, is nog steeds niet naar huis teruggekeerd. Dat is des te bevreemdender, omdat de andere helden die heelhuids uit de oorlog tevoorschijn zijn gekomen, reeds lang in hun vaderland zijn aangekomen. Odysseus' zoon, de godgelijke Telemachos, moet met lede ogen aanzien hoe talrijke vrijers zijn verstandige en mooie moeder Penelopeia het hof maken en haar proberen over te halen te hertrouwen, in de veronderstelling dat haar echtgenoot toch ergens op zee de dood heeft gevonden. En alsof het nog niet erg genoeg is dat ze op zijn vrouw azen, verbrassen de snodaards op de koop toe Odysseus' bezit, door elke dag opnieuw ware schranspartijen aan te richten in zijn paleis. Wanneer Telemachos evenwel de godin Athene met de zeegroene ogen op bezoek krijgt, die hem verzekert dat zijn vader wel degelijk leeft en onderweg is naar Ithaka, besluit de jongeman zelf op onderzoek uit te gaan.

Een tweede verhaallijn toont ons hoe Odysseus inderdaad zijn geboortegrond nadert. Op zijn tocht erheen doet hij zijn gastheren het relaas van de ontelbare ontberingen die hij na zijn vertrek uit Troje heeft moeten verduren. Hij vertelt hoe hij met zijn bemanning gevangen werd genomen door een cycloop, een zoon van de aardschokker Poseidon, en hoe hij zich vervolgens de toorn van de zeegod op de hals haalde toen hij om te kunnen ontsnappen het enige oog van diens reuzenjong verminkte en hem zodoende blind maakte; hoe zijn vrienden in varkens veranderden door de toverij van Kirke, en hoe hij aan haar verleidingskunsten weerstond; hoe hij naar de onderwereld moest afdalen om daar naar het orakel van de blinde ziener Theiresias te luisteren; hoe hij zijn schip langs de verraderlijke sirenen met hun hemelse stemmen en de zeemonsters Skylla en Charybdis dirigeerde; hoe hij als enige overlevende van een schipbreuk uiteindelijk aanspoelde op het eiland van de godin Kalypso, die hem zeven jaar lang vast zou houden...

Na de Ilias is dit het Boek Bèta van de westerse cultuurgeschiedenis. Nog steeds barsten onze Europese literaturen van de verwijzingen naar deze rijk geschakeerde mythen. En toch schijnen steeds minder mensen de aan Homèros toegeschreven oerteksten gelezen te hebben. Wel, ze hebben ongelijk, want zelfs het argument dat de vertalingen van dergelijke klassiekers altijd zo oubollig klinken, gaat in ons taalgebied niet meer op. Onlangs verscheen een nieuwe, eigentijdse vertaling van Imme Dros, waarin het meesterschap van de oorspronkelijke stijl - denken we maar aan de typische epitheta ornans (bv. de wolkenverzamelaar Zeus of de stedenverwoester Odysseus) - overeind blijft. Dankzij Dros kunnen we weer kennismaken met dat trotse wereldbeeld van de Griekse beschaving, waarin het vergaren van roem en het creëren van schoonheid die de dood konden overleven, zin gaven aan het menselijke bestaan.

Verschenen in:
De impressie is geschreven door: Piet

Omhoog naar het overzicht van de boeken op deze plank

Pompeii

Geschreven door Robert Harris

Laatst zag ik een ontzettend indrukwekkende documentaire op Canvas over de beroemde uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.Chr., en toevallig hoorde ik de
dag erna over dit boek: Pompeii, geschreven door Robert Harris, wat ik, gegrepen als ik was door die reconstructie van de uitbarsting op tv, zo snel mogelijk
wilde lezen. Het boek komt over als een gewone roman, maar tegelijkertijd merk je dat Robert Harris veel research heeft moeten doen, dus dat feiten een
belangrijke rol spelen, of de belangrijkste zelfs, zoals ik het zie.
De dagen voor en van de uitbarsting worden beschreven aan de hand van Marcus Attilius, aquarius van het Aqua Augusta, de man die als taak heeft het aquaduct
dat de baai van Napels van water voorziet, te repareren. Want om een 'mysterieuze' reden is de watertoevoer gestopt. Via hem leer je de steden aan de baai
kennen, verschillende voorname figuren, het rijke leven van de Romeinen... Naast al dat interessants heeft Robert Harris er ook een thrillerelement aan
toegevoegd: de vroegere aquarius, de voorganger van Marcus Attilius, was namelijk plotseling van de aardbodem verdwenen, en niemand kon of wilde iets over
die verdwijning zeggen. De achterflap zegt: "Net als in zijn vorige boeken combineert hij [Robert Harris] historische feiten en fictie tot een superieure
thriller." Nee, een thriller durf ik Pompeii echt niet te noemen. Maar wèl een ongelofelijk interessant verhaal dat de geschiedenis tot iets tastbaars
maakt.

Verschenen in:
De impressie is geschreven door: Karlijn
Boek gelezen: in september 2004.
Oorspronkelijke titel: Pompeii.

Omhoog naar het overzicht van de boeken op deze plank

Reageren op besproken boeken? Dat kan via de Bibliobus

Je staat nu in een van de leeszalen van de Bibliotheek die gevestigd is op het Literaplein.

Je kunt terugwandelen naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS, of vraag de weg in het Tourist Office.

In andere leeszalen vind je meer boeken die een link hebben met de klassieke oudheid, en wel:
Kapuscinski, Ryszard - Reizen met Herodotos
Taylor, C.C.W. - Socrates
Yourcenar, Marguerite - Hadrianus' gedenkschriften

Ook op andere plekken in FILOGOPOLIS kom je in aanraking met de antieke beschavingen, want als je via het station naar Egypte of Italië reist, kun je op de onderstaande bestemmingen arriveren:
De mythe van Isis en Osiris (Egypte)
Caput mundi: de antieke metropool (Rome)