FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

Paginamakers FAQ

In de Yahoo-mailinglijst Paginamakers komen ervaren en startende webbouwers die óf vanwege hun handicap met webtoegankelijkheid in aanraking komen, óf simpelweg in de kwestie geïnteresseerd zijn bij elkaar om tips uit te wisselen en hulp te bieden. Er wordt over zowel specifieke problemen als over meer algemene zaken gepraat. Sommige vragen komen heel regelmatig terug of zijn simpelweg voor veel webmasters van belang. Het doel van deze pagina is om deze te verzamelen en op een overzichtelijke manier aan te bieden zodat iedereen ze gemakkelijk kan raadplegen.

Overzicht van vragen en rubrieken

Beginnen aan een website

Wat moet ik weten voordat ik een site ga maken?

Websites zijn gemaakt in een bepaalde code (HTML). Een website is een verzameling van een aantal verschillende pagina's. Als u deze pagina's uploadt (het tegenovergestelde van downloadt) naar een plekje op het internet, staat uw website online. Er bestaan verschillende bedrijven die u een plekje op het internet kunnen bieden: deze bedrijven doen aan webhosting.

Met wat voor programma('s) kan ik een website maken?

U heeft grofweg twee mogelijkheden: een editor zoals Frontpage of Dreamweaver, of een teksteditor zoals Kladblok / Notepad. Het voordeel van een programma als Frontpage is dat u geen HTML-code hoeft te leren, en het werkt in het begin erg gemakkelijk. Maar vooral Frontpage genereert erg "vreemde" code, waardoor sites ontoegankelijk kunnen worden. Dit is een belangrijke reden waarom veel van de lijsters liever met een programma als Kladblok werken: u heeft hierbij uw eigen code in de hand, en het werkt snel en doeltreffend (én het is gratis: het staat haast op elke computer, onder "bureau-accesoires")

Waar kan ik webhosting aanvragen?

U kunt gratis en betaalde hosting aanvragen. Gratis hosting is meestal slechter van kwaliteit (zo krijgt u bij sommige aanbieders een reclamebanner op uw site, of uw site laadt traag), maar als het maar "om uit te proberen" is, is dat meestal niet zo erg. Voor gratis webhosting kunt u eens kijken op Brinkster of Tripod. Als u serieus bent over uw website, kunt u beter aan betaalde hosting beginnen, met een eigen domein. Kijk hier voor eens op Webhosters.

Mijn website is af en ik heb webhosting aangevraagd, maar hoe moet ik mijn pagina's nu uploaden?

Bij gratis webhosts moet u dit vaak via een formulier op hun website doen. Bij betaalde webhosts kunt u eigenlijk altijd gebruik maken van FTP: dit is een protocol om bestanden te verzenden. Als u in IE naar ftp://uwhostname/ gaat, en uw gebruikersnaam en paswoord invoert, komt u waarschijnlijk al in een scherm waar u bestanden en mappen ziet staan (net als in "Mijn computer" of "Windows verkenner"). U kunt dan op de manier zoals u gewend bent op uw computer, hier bestanden naar knippen-en-plakken. U kunt echter ook een speciaal FTP-programma downloaden, bijvoorbeeld WS_FTP LE.

HTML, CSS en Javascript

Wat is het verschil tussen HTML, CSS en Javascript?

HTML is de "basis"-webtaal. Hiermee kunt u paragrafen maken, plaatjes toevoegen, tabellen maken, enz. CSS is puur een opmaaktaal. Met CSS kunt u de opmaak van de structuur en inhoud scheiden. Javascript is een scripting-taal: hiermee kunt u een soort van mini-programmaatjes (scripts) aan uw site toevoegen, bijvoorbeeld een script dat controleert of alle formulier-velden wel ingevuld zijn.

Hoe maak ik een "bookmark"-link, waarmee je mensen je website kunt laten bookmarken (in hun favorieten zetten)?

Met het volgende script:
(bookmarkurl) is the URL to the site, while the second variable
(bookmarktitle) is the actual pre-coded entry that the browser will display.
Place this script in the HEAD Section of your Page:
<script language="JavaScript1.2">

</script>
Now we call the script to actually place the link. This second part of our
script should be placed exactly where you want the link to display:
<script language="JavaScript">
if (document.all)document.write('<a
href="javascript:addbookmark()"> Bookmark Now!</a>')
</script>
NOTE: The above script works only in Internet Explorer. If you want Netscape
users to bookmark, you'll have to do something a little differently. Here's
a solution provided by a Bravenet Member (thanks Yousuf!). This script
places a text message in place of the bookmark link for Netscape users. This
is a tidy script you can place in one spot, where you want the link (or
message) to appear.
<SCRIPT language="JavaScript">

if (document.all) { // Only true for MSIE
var url="http://www.bravenet.com";
var title="Bravenet.com - Free Tools for Webmasters";
document.write('<A HREF="javascript:window.ext');
document.write('ernal.AddFavorite(url,title);" ');
document.write('onMouseOver=" window.status=');
document.write("'Bookmark Now!'; return true ");
document.write('"onMouseOut=" window.status=');
document.write("' '; return true ");
document.write('">Bookmark Now!</a>');
}
else {
document.write("Bookmark Now! (CTRL+D)");
}
// End -->
</SCRIPT>

Hoe maak ik een startpagina-link? (een link waarmee je website als startpagina van de browser van je bezoeker wordt ingesteld)

Met het volgende script:
<a href="#"
onclick="this.style.behavior='url(#default#homepage)';
this.setHomePage('http://www.leejoo.nl');"><font
size="2">Klik hier op om deze pagina als je startpagina in te
stellen</font></a>

Mijn website-adres is veranderd. Hoe kan ik de bezoekers automatisch laten doorschakelen?

Je kunt het volgende script gebruiken (in de head van je pagina): <META HTTP-EQUIV="refresh" CONTENT="aantal_seconden; URL=nieuweurl">
met:
*aantal_seconden = het aantal seconden, dus als je daar 5 zet wordt er na 5 seconden doorverwezen. Je kunt het ook op 0 zetten (directe doorschakeling), maar als je een boodschap wilt meegeven dat die pagina verplaatst is zul je hier toch een acceptabel getal moeten zetten (5 of 10 of zo, afhankelijk van hoe groot die boodschap is)
* nieuweurl = de url waarnaar moet worden oorgeschakeld

Hoe kan ik in een formulier bepaalde velden verplicht stellen om in te vullen?

Het gemakkelijkst is dit te doen d.m.v. een javascript. Op http://html.op-het.net/tekst/formulieren.html#javascript staat een goed script met duidelijke uitleg.

Vaak zie ik op websites dat als je op een link klikt, ze in een nieuw venster geopend worden. Hoe doe ik dat?

Je voegt een "target" (= doel) toe aan je link:
<a href="http://url" target="_blank">link tekst</a>

Wat is een alt-attribuut en hoe maak ik deze?

Een alt-attribuut (alt = alternative) is een stukje tekst dat de inhoud van een afbeelding weergeeft. Als de afbeelding niet geladen kan worden, wordt deze alternatieve tekst weergegeven. Blinde computergebruikers kunnen met behulp van een screenreader te weten komen wat op een afbeelding staat dankzij het alt-attribuut. Je voegt een alt-attribuut als volgt toe in HTML:
<img src="plaatje.gif" alt="de beschrijving">

Interactiviteit toevoegen

Wat moet ik weten voordat ik interactiviteit (bijvoorbeeld een contact-formulier of een gastenboek) ga toevoegen aan mijn website?

Zaken als een contact-formulier of een gastenboek kun je niet zo maar met HTML, Javascript of CSS maken. Je hebt hier zogenaamde server-side scriptingtalen voor nodig, zoals PHP en PERL. Als je interactiviteit aan je website wilt toevoegen, moet je zorgen dat de server (van je webhosting) (één van deze) scriptingtalen ondersteunt. Is dat niet het geval, of vind je een eigen PHP of PERL script wat te ingewikkeld, dan zijn er een aantal diensten op internet die gratis interactiviteit voor je website aanbieden. Deze diensten worden "Remotely hosted" genoemd. Vaak staat hier wel wat tegenover (zoals een reclamebanner op je gastenboek-pagina).

Help! Mijn php-scripts werken niet als ik ze uittest op mijn computer.

Dat is heel normaal: php werkt alleen online (mits uw hosting aanbieder php ondersteunt, wat bij betaalde hosting overigens wel meestal het geval is). Wilt u toch offline uw php-scripts uit kunnen testen, dan kunt u PHPDev downloaden.

Hoe maak ik een nieuwsbriefsysteem?

U kunt gebruik maken van de service van www.yourmailinglistprovider.com. Ook bestaan er verschillende php-scripts (die u op uw eigen server kunt installeren, zonder reclame) voor een nieuwsbrief-systeem. Even googlen op "php nieuwsbrief script" of "php newsletter script" en u zult diverse voorbeelden zien.

Toegankelijkheidskwesties

Wat is beter voor slechtzienden, witte tekst op een zwarte achtergrond, of juist andersom?

Dit blijft een probleem: er zijn zo veel verschillende soorten slechtziendheid dat er geen antwoord op gegeven kan worden. Er is geen keuze waarbij je elke slechtziende tevreden kan stellen. Er bestaat gelukkig software waarmee slechtzienden de kleuren om kunnen draaien (dus als ze het vervelend vinden om zwarte tekst op witte achtergrond te lezen, kunnen ze de kleuren omdraaien naar witte tekst op een zwarte achtergrond). Waar je wél op moet letten is dat je contrastende kleuren gebruikt (dus bijv. geen gele tekst op een witte achtergrond, om maar even een uiterste te nemen).

Zijn frames toegankelijk voor blinden?

Frames zijn niet met alle screenreaders even goed bruikbaar. (Dit is overigens niet het enige nadeel dat aan frames kleeft) Mocht je toch frames willen gebruiken, houd dan i.v.m. de toegankelijkheid in de gaten dat:
- Alle frames een zinnig title-attribuut hebben (dus "menu" in plaats van "frame1")
- Je zo weinig mogelijk frames gebruikt

Hoe kan een ziende webdesigner testen of zijn site toegankelijk is voor blinden?

Hij of zij kan dan Webformator downloaden (erg klein programma), waarmee hij zijn site kan zien in tekst, zoals blinden hem kunnen horen met spraak of lezen in braille.

Moet ik altijd het alt-attribuut aan een plaatje toevoegen?

Ja. Bij een informatief plaatje is het sowieso van belang een informatief alt-attribuut te plaatsen. Gaat het slechts om een louter decoratief plaatje, dan kunt u een leeg alt-attribuut plaatsen (alt=""). Laat het alt-attribuut nooit weg!

Is het nodig om voor slechtzienden een grotere lettergrootte in te stellen?

Nee. Vaak gebruiken slechtzienden een vergrotingsprogramma, en anders hebben de meeste browsers de mogelijkheid dat bezoekers zelf de lettergrootte kunnen aanpassen. Maar let wel op dat u in CSS de lettergrootte niet vastzet in punten (pt) of pixels (px), want dan vervalt deze aanpasbaarheid. U kunt beter relatieve lettergroottes gebruiken in CSS (bijv. 90%) of het gewone size-attribuut in HTML (<font size="2">)

Zijn inline frames toegankelijk voor blinden?

Sommige screenreadersoftware kan er mee overweg (nieuwe versies) en andere niet. En soms heb je er speciale instellingen voor. Voor een echt makkelijk toegankelijke website kunt u dus beter geen inline frames gebruiken.

Moet ik een "spring naar inhoud"-link of een "spring naar navigatie"-link maken?

Als het menu lang is (of het menu staat rechts of onderaan, dus de inhoud komt eerst) is een skip-link handig, en wel voor blinden en motorisch gehandicapten. Zo hoeven zij niet het hele menu door (of in het andere geval: de hele inhoud door) voordat ze zijn waar ze willen zijn. U maakt een skip-link op de volgende manier:
<a href="#inhoud">spring naar de inhoud</a>
En om de plek van "inhoud" aan te geven, gebruikt u:
<a name="inhoud">
Deze skip-link zou onzichtbaar gemaakt kunnen worden met behulp van CSS, zodat zienden er geen last van hebben, maar bedenk wel dat op deze manier motorisch gehandicapten niets aan de skip-link hebben. Tom Gilder heeft hiervoor een goede oplossing bedacht waar alle partijen voordeel van hebben.

Overig

Hoe kan ik er voor zorgen dat mijn website door zoekmachines gevonden wordt? Het lijkt namelijk niet vanzelf te gaan.

Het gaat inderdaad niet vanzelf. Zoekmachines maken gebruik van zgn. zoekrobots die je site indexeren. Zoekrobots komen op je site via andere sites die jouw site linken. Het kan een paar maanden duren voordat je site geïndexeerd en in de database van de zoekmachine geplaatst wordt. Je kunt dit proces wel versnellen door je site zelf aan te melden bij zoekmachines. Bij de meeste zoekmachines vind je wel ergens een link "Site aanmelden" of "Add URL". Alsnog duurt het minimaal een paar weken voordat je site tussen de zoekresultaten verschijnt. Als je (grof) geld betaalt kun je er origens vaak wél voor zorgen dat je binnen een paar dagen in de zoekmachine-database opgenomen wordt.

Wat zijn Frontpage Extensies?

Het Microsoft-programma Frontpage biedt de mogelijkheid om met de server waar je site is gehost, te communiceren. Zo kun je bijvoorbeeld met behulp van Frontpage je bestanden uploaden. Om dit allemaal te laten werken, moeten zgn. Frontpage Extensies geïnstalleerd zijn op de server.

Mijn Nedstat teller werkt niet! (Ik maak gebruik van een redirect- of forward-URL)

In de Nedstat-code vindt u achter een lange reeks cijfers en letters, een aanhalingsteken en een komma, een 0. Als u deze 0 verandert in een 1, moet het wel werken.

Wat is de ideale regellengte?

Natuurlijk verschilt de voorkeur per persoon, maar gemiddeld genomen wordt aangeraden een regellengte van 50-75 tekens te gebruiken.

Hoe kan ik er met behulp van php voor zorgen dat mijn menu op iedere pagina van de site staat, zonder dat ik het er op elke pagina apart op moet zetten?

Heel simpel. Eerst maakt u een php bestand met de code van het menu, en daarna zet u in elke pagina:
<?php include("menu.php"); ?>
Overigens moet de extensie van alle pagina's wel veranderd worden in ".php". Voor meer informatie over php kunt u kijken bij "interactiviteit".

Foto: Een roze, gepleisterde muur met twee geopende ingangen, binnen is het donker, en er zijn twee fietsen tegen gesmakt. Boven beide ingangen hangt een bord: Pl@net Internet.

Je bevindt je momenteel in het Internetcafé.

Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.

Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.

Vraag de weg in het Tourist Office.