FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

De innerlijke lichtinval

Wrack im Eismeer van Caspar David Friedrich; scherpe, uitstekende brokstukken van een door het ijs verknisperd schip voor een vrieskoud en stil poollandschap, waarboven een rustige, kilblauwe hemel: 'de stilte eigen aan de schilderkunst wordt oorverdovend overstemd door de krakende ijsmassa's waarin het zinkende schip verdwijnt' Ziet een blinde de wereld anders dan een ziende? Een vraag die in de jaren negentig de aanleiding was voor een intrigerende briefwisseling tussen twee Engelstalige filosofen, Milligan en Magee. Toch kan het antwoord niet uitsluitend uit epistemologische hoek komen: ook neurologen, psychologen, sociologen en kunstenaars zijn mee in de boot gestapt. Eindbestemming van de reis? Die is steeds minder welomschreven: om de haverklap wijzigen nieuwe vragen de koers. Hoe meer de antwoorden aan relevantie schijnen te winnen, des te vager wordt het op welke vraag uit de rij ze nu betrekking hadden.

Omdat ik mij nooit volledig met één van die door de verschillende disciplines gehuldigde visies kon verzoenen, achtte ik enkele maanden geleden de tijd rijp zelf de handschoen op te nemen. Ik boog me daarbij vooral over de vraag hoe blinden beeldende kunst (kunnen) ervaren. Ik wilde de verschillende uitgangspunten met elkaar verbinden en daar mijn eigen overpeinzingen aan toevoegen. Het is een gevarieerde excursie geworden waaraan ik koffers vol ideeën heb overgehouden.

In dit eerste inleidende essay heb ik geprobeerd met de aangehaalde filosofische discussie als leidraad de krijtlijnen uit te zetten, waarlangs ik in latere teksten meer specifieke deelproblemen zal benaderen. Als je niet voldoende onderlegd bent om binnen een bepaald theoretisch paradigma te opereren, geeft je dat wel een grote bewegingsvrijheid. Dit is dus geen wetenschappelijk artikel, wel een beschouwing over de (in)directe visuele ervaring en haar esthetiek.

Piet Devos, maart 2005

Foto: In een decor van oude bomen met een groen bladerdak staat een mensenhoog ijzeren beeldhouwwerk. Het lijkt een poort van enkele opeengestapelde cirkels en ovalen (die aan de voor- en achterzijde dus plat van vorm zijn, maar wel een behoorlijke dikte hebben). Welke (menselijke) vormen zie je erin?

Het essay De innerlijke lichtinval bestaat uit dit korte voorwoord, de zes paragrafen waarin het is onderverdeeld en de lijst van geraadpleegde literatuur:
[ 1 ] [ 2 ] [ 3 ] [ 4 ] [ 5 ] [ 6 ]
[ geraadpleegde literatuur ]
[ reacties ]
Het geheel ligt in het kunstplantsoen dat zich in het Filosofiepark bevindt.

Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.

Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.

Vraag de weg in het Tourist Office.