The last emperor
"The Emperor has been a prisoner in his own palace since the day that he was crowned, and has remained a prisoner since he abdicated. But now he's growing up, he may wonder why he's the only person in China who may not walk out of his own front door. I think the Emperor is the loneliest boy on Earth."
Deze woorden van de Engelse leraar van Puyi bevatten in wezen het hele leven van deze laatste keizer van China zoals dat in de film wordt weerspiegeld. Reeds op zijn derde jaar werd hij gekroond, dit was in 1908. En op zijn vijfde, zesde jaar werd hij alweer afgezet omdat er door de Kwomintang-beweging een republiek was uitgeroepen. Het kind, van wie alle orders werden opgevolgd, voor wie iedereen boog en die honderden bedienden voor zich klaar had staan, liet men echter verder leven in zijn weelde - en in ontwetendheid. Het enige wat daar tegenover stond was dat het hem verboden was buiten de paleismuren te treden.
In dezelfde omstandigheden, maar ondertussen al heel wat minder onwetend dankzij de al eerder genoemde Engelse leraar R.J. Johnston (Peter O'Toole), treedt hij in het huwelijk, en komt hij de volwassen wereld binnen, wat voor hem een aantal veranderingen inluidt. Hij wordt het bescherming biedende paleis uitgezet, en hoewel hij in het begin nog de naïeveling uithangt die zich slechts voor entertainment interesseert, komt geleidelijk aan toch de wil tot macht bovendrijven. De Japanners, die ondertussen de Chinese streek Mantsjoerije zijn binnengevallen, maken hier gretig en venijnig gebruik van door Puyi als symbolische keizer van de 'onafhankelijke staat Mantsjoekwo' uit te roepen. Hij is als een marionet in de handen van Japan, en opnieuw een keizer die geen werkelijke keizer is.
Bernardo Bertolucci, de regisseur van de prent, speelt graag met kleur. Ook in Novecento merk je op dat al naargelang de stemming van het moment de tinten zich gaan aanpassen. In Puyi's jeugd hebben de luisterrijke vertrekken en de mensen in hun zijdeachtige kledij een warme gloed over zich. Naarmate de tijd verstrijkt, vervagen deze, tot ze in het communistische heropvoedingskamp, waar Puyi na de Tweede Wereldoorlog uiteindelijk terecht is gekomen en van waaruit hij terugblikt op het verleden, geheel zijn verdwenen. De beelden zien nu grauw en clean.
Het is in dat heropvoedingskamp dat de voormalige keizer gedwongen wordt zijn autobiografie te schrijven. Op dit geschrift, evenals op het verslag van de Engelse docent, is de film voornamelijk gebaseerd. Een interessante kwestie, die de moeite van het onderzoeken waard is, is of Puyi hierdoor niet veel te rooskleurig uit de verf komt in Bertolucci's relaas. Hij kon immers maar beter zo positief mogelijk voor de dag komen onder het strenge regime van Mao Zedong. Was hij wel echt de zachtaardige jongen, die slechts slachtoffer was van zijn lot, en aan de zijlijn van de geschiedenis stond? Een andere aanleiding die een kijker deze vraag zou doen stellen, is het feit dat Bertolucci, zoals een relatief groot deel van de Italiaanse bevolking, lid was van de communistische partij. Dit was overigens ook de reden waarom hij het interessante voorrecht genoot om zulke uitgebreide opnames te maken in de Verboden Stad in Peking.
Mijn bemerking over de inhoud doet in geen geval afbreuk aan het oordeel dat op een gelijke lijn staat met dat over Il conformista en Novecento, allebei geregisseerd door dezelfde Italiaan, en dus weer onverdeeld positief uitvalt. Historische thema's met een prachtige karakterontwikkeling smelten bij Bertolucci steeds weer samen tot een onvergetelijk monument.
Regie: Bernardo Bertolucci.
Jaar: 1988.
Door: Karlijn
Deze film draait ergens in het doolhof dat de Filogopolitische Filmzalen zijn die tot de Bioscoop behoren.
Ook van Bernardo Bertolucci:
Il conformista
Novecento
Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.
Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.
Vraag de weg in het Tourist Office.
Recensie extra muros (op een andere website): Digg*
Copyright © FILOGOPOLIS