FILOGOPOLIS

de stad waar het woord de weg wijst

Death in Venice

Een schitterende sterfscène van een eenzame componist. Hij zit in een ligstoel, op een strand dat op deze grijze dag vrijwel verlaten is, en observeert de jongen die hem sinds zijn aankomst in Venetië constant zo bleef fascineren. Het zweet loopt in straaltjes over zijn gezicht terwijl hij ziet hoe deze jongen, die traag de zee in loopt, zich steeds verder van hem verwijdert. Het beeld fixeert zich op de tiener met blonde krullen die zich uiteindelijk langzaam omdraait en de componist in de ogen kijkt, waarna hij zijn arm naar de hemel uitstrekt. De man in de ligstoel imiteert het gebaar, en met een schok laat hij het leven.

De kunstenaar in kwestie is Gustav von Aschenbach (Dirk Bogarde), een man van rond de vijftig die per boot naar Venetië reisde om zich daar af te zonderen van zijn alledaagse Duitse leven dat zich in een diepe crisis bevindt. Zijn engelachtige blonde dochtertje was reeds jaren terug overleden, en ook zijn geliefde vrouw lijkt nu van de aardbodem te zijn verdwenen. En waar het in deze film vooral om draait is de volslagen artistieke mislukking van Aschenbach. Zijn overtuiging is dat pure schoonheid alleen gecreëerd kan worden met, en puur toebehoort aan de intellectuele geest. Deze opvatting staat tegenover die van Alfred, een vriend die graag vurige discussies met hem voerde waaraan hij in Venetië regelmatig terugdenkt. De mening die Alfred was toegedaan, was dat er in kunst ook plaats moest zijn voor het irrationele en de zintuiglijke overgave. De herinnering aan een concertzaal waarin het boe-geroep van het publiek zwaar op de componist drukt, doet hem zijn ondergang aanvoelen.

Na een symbolische overtocht in een gondel, bestuurd door een geniepige gondelier, bereikt Aschenbach het Lido, het Venetiaanse eiland waarop zijn luxueuze hotel is gevestigd. In de luisterrijke salons en op het van alle gemakken voorziene privé-strand slaat hij de sjieke heren in pak, de sierlijke vrouwen met charmante jurken en grote hoeden, en vooral de Pool Tadzio gade, de jongen met wie hij nooit komt te spreken, maar die hem in alle kalmte naar de dood begeleidt.

De verfilming van Thomas Manns meesterwerk wijkt vrij sterk af van het origineel. Luchino Visconti heeft er een zodanige draai aan gegeven dat de film niet als een reproductie van de roman overkomt, maar een eigen oorspronkelijkheid is gaan bezitten.

Regie: Luchino Visconti.
Jaar: 1971.

Door: Karlijn

Foto: In een smal straatje met oud-Hollandse geveltjes staat een modern ogend gebouw, dat voornamelijk uit glas en een donkergrijs materiaal bestaat. Een deel van het gebouw hangt een paar meter boven de grond, de bodem ervan loopt wat schuin en wordt ook door schuingeplaatste palen, die je nog net kunt ontwaren, gedragen.

Deze film draait ergens in het doolhof dat de Filogopolitische Filmzalen zijn die tot de Bioscoop behoren.

Wandel terug naar de Agora, het centrale plein van FILOGOPOLIS.

Lees het laatste nieuws in onze stadskrant, de Logos.

Vraag de weg in het Tourist Office.

Een andere film die zich afspeelt in Venetië:
The merchant of Venice

Lees een impressie van het boek van Thomas Mann in de Bibliotheek.

Artikel extra muros (op een andere website):
Balanceren tussen roes en beteugeling: de rol van Nietzsche in Morte a Venezia